Een geloofwaardigheidscrisis. Zelfs de PiS-media verliezen hun vertrouwen in Kaczyński.

[Pieszyce]

Een geloofwaardigheidscrisis. Zelfs de PiS-media verliezen hun vertrouwen in Kaczyński.

Cezary Nowak
12 juli 2026

Het grootste probleem voor Recht en Rechtvaardigheid (PiS) is vandaag de dag niet Donald Tusk, noch de regeringscoalitie, noch de veranderende publieke opinie. Het grootste probleem voor de partij van Jarosław Kaczyński is iets veel moeilijker te herstellen: geloofwaardigheid. Wat vooral veelzeggend is, is dat dit steeds vaker niet door de politieke tegenstanders van PiS wordt besproken, maar door journalisten van media die al lange tijd met rechts worden geassocieerd.

Nog maar een paar jaar geleden zou een dergelijke diagnose in het weekblad "Do Rzeczy" ondenkbaar zijn geweest. Nu echter, zelfs daar, zijn bittere woorden te lezen over de staat van de grootste oppositiepartij.

De auteur van het artikel maakt het duidelijk: "Wet en Rechtvaardigheid bungelt al jaren in de peilingen, ontkent de realiteit en negeert zijn eigen gebrek aan geloofwaardigheid." Deze uitspraak raakt de kern van Jarosław Kaczyński's strategie. Ondanks de vele misstappen van de huidige regering is de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) er inderdaad niet in geslaagd het politieke initiatief terug te winnen. De peilingen zijn al maandenlang opvallend stabiel en de droom van een snelle terugkeer aan de macht lijkt steeds verder van de realiteit verwijderd.

De meest interessante verklaring is echter die van de auteur zelf. Volgens hem ligt het probleem niet bij een gebrek aan onderwerpen of de zwakte van de tegenstanders. Het probleem is een gebrek aan vertrouwen. "Vertrouwen is een ondergewaardeerde valuta in de politiek," schrijft hij. Een nauwkeurigere diagnose is moeilijk te bedenken. PiS heeft zijn kiezers door de jaren heen laten geloven dat de partij haar standpunt over vrijwel elk onderwerp kan wijzigen zonder consequenties.

Vandaag de dag werkt dit mechanisme niet meer. De columnist wijst erop dat de partijleiding "met klem teruggrijpt op slogans die hun eigen regering jarenlang heeft ontkend – van onvoorwaardelijke steun voor Oekraïne tot het klimaatbeleid van de EU en immigratie." Dit is een uiterst relevante observatie. Het is moeilijk om kiezers ervan te overtuigen dat de huidige verklaringen oprecht zijn, wanneer dezelfde partij tot voor kort een beleid voerde dat daar vaak mee in tegenspraak was.

Politiek vereist natuurlijk flexibiliteit. Omstandigheden veranderen, de internationale situatie verandert en de prioriteiten van een land verschuiven. Maar veranderende opvattingen zijn één ding, en proberen het publiek ervan te overtuigen dat eerdere beslissingen nooit hebben plaatsgevonden, is iets heel anders. Kiezers onthouden echt meer dan veel politici beseffen.

Het is geen toeval dat de auteur van de tekst schrijft dat "kiezers een uitstekend geheugen hebben en opportunisme niet eeuwig loont." Deze zin zal ongetwijfeld veel weerklank vinden in de Nowogrodzka-straat. Kaczyński werd jarenlang beschouwd als een politicus met een scherp oog voor de publieke opinie. Tegenwoordig wekt hij steeds meer de indruk van een leider die ervan overtuigd is dat een verandering van verhaal voldoende is om kiezers eerdere beslissingen te laten vergeten.

Peilingen laten echter iets heel anders zien. Zoals de auteur opmerkt: "De partij van Jarosław Kaczyński [...] stagneert in de peilingen." Dit is wellicht de pijnlijkste diagnose voor de partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS). De regering biedt de oppositie talloze mogelijkheden tot kritiek, maar de grootste oppositiepartij slaagt er niet in haar steun significant te vergroten.

Tegelijkertijd belicht de tekst een ander fenomeen. PiS heeft nog steeds een zeer loyale achterban. De auteur beschrijft deze zelfs als "de meest rigide" en wijst erop dat deze "het minst kritisch is op de partij waarop zij stemt". Zo'n achterban garandeert stabiliteit, maar kent ook beperkingen. Het maakt het mogelijk om een hoge steun te behouden, maar het is niet voldoende om verkiezingen te winnen en een parlementaire meerderheid te behalen.

De uittocht van een deel van de rechtse kiezers naar de Confederatie wordt ook een groeiend probleem. Zoals de auteur opmerkt, is deze groep mogelijk "zo gedesillusioneerd met PiS dat ze kiezen voor wat zij als een relatief betere optie beschouwen". Juist dit proces kan zeer gevaarlijk zijn voor Kaczyński. Het terugwinnen van gedesillusioneerde kiezers is veel moeilijker dan het behouden van zijn eigen kerngroep.

Het meest interessante aspect van dit hele verhaal is echter de bron van de kritiek. Niet van liberale media, niet van politieke tegenstanders, maar van een weekblad dat al lange tijd als rechts opinieplatform wordt beschouwd. Dat zulke ondubbelzinnige diagnoses van de onbetrouwbaarheid van PiS daar verschijnen, betekent dat dat het probleem niet langer onderdeel is van de propagandaoorlog. Hij is een echte politieke lastpost geworden.

Jarosław Kaczyński heeft herhaaldelijk bewezen dat hij zich uit crises kan redden. Deze keer zal een verandering van slogans of een nieuw mediaoffensief echter niet volstaan. Een geloofwaardigheidscrisis is het moeilijkst te overwinnen. Vertrouwen kan jaren kosten om op te bouwen, maar het kan met slechts een paar politieke manoeuvres worden vernietigd.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku